Program hodowlany krzyżowania pszczół linii hodowlanej MDZ - realizowany był do 2022 roku a od 2023 roku został przekazany innemu hodowcy.
I. Cel programu hodowlanego.
Celem programu jest uzyskanie materiału użytkowego i hodowlanego najbardziej odpowiedniego dla obszarów zachodniej i centralnej Polski, a w szczególności województw: Lubuskiego, Wielkopolskiego i Zachodniopomorskiego.
Dosyć łagodne zimy w tym rejonie są często powodem złego zimowania rodzin pszczelich.
W okresie wiosennym często okres sprzyjający rozwojowi jest za krótki do osiągnięcia siły potrzebnej do wykorzystania wczesnych pożytków. W związku z tym dążyć się będzie do uzyskania pszczół zdolnych do wczesnego rozwoju.
Głównym pożytkiem w tym rejonie jest rzepak ozimy, który mógłby być lepiej wykorzystany także przez poprawę zimowania i poprawę wczesności rozwoju.
Dążyć się będzie do uzyskania pszczół o intensywnym rozwoju, ale nie wpadających w nastrój rojowy.
W trakcie pracy hodowlanej prowadzona będzie także selekcja pszczół na łagodność.
II. Cechy użytkowe podlegające doskonaleniu w trakcie realizacji programu dla linii hodowlanej pszczół MDZ
- Zimotrwałość, ze względu na łagodne zimy w rejonie zachodniej Polski.
- Wczesność rozwoju, ze względu na dostosowanie do pożytków wczesnych.
- Tworzenie silnych rodzin bez skłonności do rójki.
- Łagodność pszczół , ze względu na ułatwienie obsługi pasiek .
III. Zakres prowadzenia oceny wartości użytkowej i hodowlanej
Ocena stacjonarna prowadzona będzie w pasiekach hodowców w gospodarce stacjonarnej oraz wędrownej, na terenach opisanych w punkcie I programu, zgodnie z załączoną metodyka , głównie na pożytkach rzepakowych, akacjowych oraz innych występujących do końca czerwca, w celu uzyskania niezbędnych informacji o wartości użytkowej danego typu kojarzenia oraz wyboru matek typowanych do wpisu do rejestru. Ocena ta będzie prowadzona corocznie co najmniej dla 10szt. matek pszczelich dla każdego typu krzyżowania.
Ocena terenowa prowadzona jest od otwarcia rejestru dla linii MDZ dla matek użytkowych uzyskanych krzyżowania.
Liczba grup w ocenie terenowej uzależniona będzie od zapotrzebowania oraz od możliwości przeprowadzenia oceny terenowej przez uprawniony podmiot.
IV. Metody hodowlane
a) Komponenty – rasy i linie hodowlane pszczół które będą wykorzystywane w realizacji programu
W programie będą wykorzystywane linie hodowlane pochodzące z ras: kraińskiej oraz środkowoeuropejskiej, zgodnie z corocznie sporządzanym planem rozrodu stanowiącym załącznik do niniejszego programu.
W 2005 roku do realizacji programu wybrano następujące linie wyjściowe.
Linie te zostały wytypowane do realizacji niniejszego programu na podstawie analizy wyników oceny terenowej prowadzonej na terenie województw: wielkopolskiego i lubuskiego.
Linie hodowlane z rasy środkowoeuropejskiej mogą być wprowadzane po stronie ojcowskiej w II lub III etapie krzyżowania.
Program ma charakter otwarty – tj. dopuszcza możliwość zastosowania innych linii hodowlanych pszczół w dalszych latach realizacji programu, w zależności od zapotrzebowania, w tym pochodzących z krajów UE lub z krajów trzecich. Matki pszczele hodowlane pochodzące z linii hodowanych za granicą Polski będą weryfikowane pod względem przynależności rasowej za pomocą oceny morfologicznej, na podstawie pomiarów próbek pszczół wykonywanych przez uzgodnione z prowadzącym ocenę laboratorium w Polsce lub w kraju pochodzenia matek.
Wzorzec linii hodowlanej pszczół
krzyżówkowa
nazwa linii: MDZ
I. Cechy produkcyjne
Miodność
Pszczoły tej linii mają silnie rozwiniętą cechę miodności . Linia jest dostosowana do pożytków wczesnych. Wykazuje skłonność do gromadzenia miodu w plastrach ponad czerwiem oraz w nadstawce. Pszczoły nie ograniczają czerwienie matek podczas obfitych pożytków.
II. Cechy biologiczne
Rozwój
Odznaczają się szybkim i wczesnym rozwojem wiosennym tworząc rodziny silne i bardzo silne, rokujące wykorzystywanie pożytków w okresie kwitnienia rzepaku ozimego.
Sposób zachowania wskazujący na ich łagodność lub złośliwość
Odznaczają się wysoką łagodnością
Skłonność do rójki
Pszczoły nierojliwe, które rzadko wchodzą w nastrój rojowy po pożytku rzepakowym ,a także szybko reagujące na zabiegi przeciwrojowe.
Zimotrwałość
Bardzo dobrze zimują nawet w warunkach łagodnych zim, z okresowymi ociepleniami. Na ogół po zimowli nie zachodzi potrzeba ścieśnienia gniazd a ule wykazują prawidłowy stan higieniczny.
III. Cechy zachowania
Ruchliwość na plastrze
Pszczoły trzymają się plastra, ale podczas przeglądów w gorszych warunkach atmosferycznych mogą wykazywać ruchliwość na plastrze.